Info Replica

Een reizende tentoonstelling

Hoe lang is de zuilengang?

Als je vlak voor de zuilengang staat lijkt hij 2 maal zo lang als hij in werkelijkheid is. Borromini gebruikte hiervoor het versneld perspectief. Bij deze techniek worden de zuilen steeds kleiner gemaakt. Hoe verder ze zich van de ingang bevinden, hoe kleiner ze worden. De achterste zuilen zijn maar half zo groot meer als de voorste. Onze waarneming is gewoon aan het feit dat voorwerpen die verder weg zijn een kleiner beeld op het netvlies projecteren. We ‘interpreteren' die kleinere zuilen dus bijna automatisch als verder weg. Versneld perspectief wordt in de architectuur dikwijls gebruikt (vb. Sint Pietersplein, Rome, SS. Sindone, Turijn, ingang Sint-Baafskathedraal, Gent, …). Hierdoor worden gebouwen en ruimtes imposanter. Van op het juiste waarnemingspunt, lijken ze groter dan ze in werkelijkheid zijn.

Word reuzengroot

Laat je volledig opgaan in het perspectief en kijk van op een afstand naar iemand die doorheen de zuilengang loopt. In de zuilengang lijken personen groter dan vooraan. De poppen misleiden je al. De pop achteraan de zuilengang is een stuk kleiner dan de voorste. Toch lijken beide poppen even groot voor iemand die voor de zuilengang staat.

Onze waarneming wordt misleid en de juiste wetenschappelijke verklaring is nog steeds stof voor discussie. Een mogelijke verklaring is het versneld perspectief. Hierdoor lijken de personen in de zuilengang verder weg dan ze in werkelijkheid zijn. Onze waarneming compenseert dat door de personen een stuk groter in te schatten. Een andere verklaring is dat we grootte inschatten aan de hand van referentiegroottes in de ruimte. We vergelijken de personen met de zuilen, die uiteraard achteraan een stuk kleiner zijn.

Andere grootte-illusies

Eén van de indrukwekkendste optische effecten die er bestaan, maakt deel uit van ons dagelijks leven. We zien de maan groter wanneer ze laag bij de horizon staat. Hetzelfde doet zich voor bij de zon en bij sterrenstelsels. Al duizenden jaren vragen wetenschappers en natuurfilosofen zich het waarom van dit fenomeen af. En, … het eenvoudige antwoord is nog steeds niet gevonden.

De bovenste horizontale zwarte lijn lijkt een stuk groter dan de onderste (tussen de 10 tot 30 %). In werkelijkheid zijn ze even groot. Dit effect heet de Ponzo-illusie. Het wordt verklaard doordat de schuine lijnen diepte suggereren en de bovenste horizontale lijn daardoor verder weg lijkt.