EXTRA: hologrammen

Een andere illusie die op het zelfde principe gebaseerd is, een hologram.

Je kent het wel een plaat(je) waar een figuur op staat en verandert wanneer je er vanuit een andere hoek naar kijkt.
Soms lijkt de figuur zelfs driedimensionaal.

 

Enkele voorbeelden:

Zeer eenvoudige hologrammen kan je vaak vinden bij speelgoed of als verrassing bij ontbijtgranen.
Kleine plaatjes met een gegolfd oppervlak, waarbij een figuur gaat bewegen door het speeltje te kantelen terwijl je er naar kijkt.

(foto rechts: spacixkaarten zijn nog een rage geweest)

Iets meer gevorderde hologrammen komen we ook vaak tegen. Namelijk de kleine afbeeldingen of bandjes op de eurobiljeten. die door kantelen van het briefje, van opschrift en van kleur kunnen veraznderen.

Wanneer we nog een stap verder gaan een zeer gedetaileerde hologrammen gaan maken, krijgen we een afbeelding die een driedimensionaal object weergeeft. Dit kan je dan ook van uit verschillende hoeken kan gaan bekijken.

Om deze hologrammen te zien moet er invallend licht zijn. Deze afbeeldingen zijn meestal in groene of bruine tinten. Kleur kan maar is zeer kostelijk.

iDevice-pictogram Definitie

Een hologram is een echte driedimensionale opname van een orgineel object.

Hologram komt van het griekse "holos" voor "volledig beeld" en "gram", wat zoveel als "geschreven" betekend.
Dus een hologram is een geschreven beeld.


Hoe werkt een hologram?

 

De eenvoudige hologrammen werken doordat verschillende tekeningen verdeeld zijn in stukjes. Kijken we langs de ene kant, dan zien we de eerste tekening. Bewegen we de kaart een beetje dan zien we de andere kant van het gegolfde oppervlak en zien we een andere tekening.

De echte hologrammen werken weer volgens het princiepe van dieptezicht. Onze 2 ogen zien iets verschillend en zo ontstaat het ruimte gevoel, maar hoe zijn de verschillende beelden in een holgram gestoken?

Een hologram is eigenlijk een dunne laag, waarin zich miljoenen kleine spiegeltjes bevinden. Alle spiegeltjes zijn verschillend geplaatst en kaatsen dus licht terug in verschillende richtingen. De spiegeltjes waarvan jij de weerkaatsing opvangt vormen samen een afbeelding. Je ogen staan een beetje uit elkaar en vangen dus verschillende stralen op. Zo heeft elk oog dus een ander beeld, het totale beeld krijgt zo driedimensionaliteit.

Wanneer je beweegt verander je de hoek waarmee je naar het hologram kijkt, en dus ontvang je stralen van andere spiegeltjes, en dus een ander beeld.

 

Hoe maken we hologrammen?

Hologramen worden gemaakt met behulp van een laser. De laserstraal gaat door een speciale spiegel en zo onstaan 2 gelijke stralen waarvande ene een speciale doelplaat belicht en de andere op het object. Het object weerkaatst de binnenkomende stralen naar de doelplaat. Achteraf wordt de plaat met speciale chemicali├źn bewerkt om het hologram te ontwikkelen.

Tijdens het maken mag er geen trilling zijn of alles mislukt, daarom staat de gehele installatie op een trilvrije tafel.

Wanneer we nu het hologram willen bekijken hebben we een spot nodig die volgens een welbepaalde hoek schijnt op de plaat. Dit is normaal in een hoek van 45┬░ ten opzichte van hoe jij naar de plaat kijkt.

 

Zelf een hologram maken.

We beschikken niet allemaal over deftige lasers en trilvrijetafels, maar toch kunnen we zelf een soort hologram gaan maken. Hierbij gaan we geen spiegltjes aanbrengen, maar kleine groeven in een plaat waardoor het licht gebroken wordt. Alle brekingen samen zorgen voor een eenvoudig hologram. Zo ga je tewerk...

 

Wat hebben we nodig:

  • een eenvoudige afbeelding, niet te gedetailleerd en 1 kleur
  • een gradenboog, met best een gaatje voor het 0-punt
  • een schaar
  • plakband
  • enkele naalden, hoe scherper hoe beter
  • een plastieken oppervlak dat vrij glanzend is (cddoosjes zijn hier uitermate geschikt voor)

Knip de afbeelding uit en bevestig ze aan de binnenzijde van het doosje met de afbeelding zodanig dat als je het doosje sluit, de afbeelding zichtbaar is. Plaats de afbeelding zoveel mogelijk tegen de onderrand.
Neem de gradenboog en de naald. Plaats het gaatje (0-punt) van de boog op een punt van de tekening. Maak vervolgens een heel lichte kras volgens de kromming van de graden boog over de gehele lengte. De kras moet heel licht zijn en mag je bijna niet horen.

Maak voor elke punt van de afbeelding de bijhorende kras.

Van hoe meer verschillende punten je krassen maakt, hoe nauwkeuriger je hologram zal zijn.

Als je alle gewenste punten gedaan hebt kan je de afbeelding verwijderen. Verwijder de zwarte plaat zodat je enkel het doorzichtige stuk nog hebt.

Plaats je nu met je rug naar een felle spot, zodanig dat het licht over je schouder kan passeren. Beweeg nu een beetje met de plaat tot je jouw hologram kan zien.


 

 

Deze werkwijze voor het maken van een hologram is gebaseerd op het idee van Pedro Pombo en Filipe Nogueira, van het departement Fysica van de universiteit van Aveiro.